Çocuk diş hekimliği (pedodonti), bebeklikten ergenliğe kadar çocukların ağız ve diş sağlığıyla ilgilenen diş hekimliği alanıdır. Bu dönemde amacımız yalnızca dişleri tedavi etmek değil; çocuğunuzun diş hekimini korkulacak bir yer olarak değil, güvenilir bir ortam olarak tanımasını sağlamak ve ömür boyu sürecek sağlıklı alışkanlıkların temelini atmaktır.
İlk muayene ne zaman?
İlk diş muayenesinin, ilk süt dişinin sürmesinden sonra ve en geç 1 yaş civarında yapılması önerilir. Bu ziyaret çoğunlukla bir tanışma ve bilgilendirme görüşmesidir: ağız kontrol edilir, ebeveynlere diş fırçalama, beslenme ve emzik-biberon kullanımı hakkında bilgi verilir. Ayrıntılar için çocuklarda ilk diş muayenesi ne zaman yapılmalı yazımızı okuyabilirsiniz.
Süt dişleri neden önemli?
Süt dişleri “nasılsa değişecek” diye ihmal edilmemelidir. Çiğneme, konuşmanın gelişimi ve özgüven için önemlidir; ayrıca altlarından gelecek kalıcı dişlerin yerini korurlar. Erken kaybedilen ya da tedavi edilmeyen süt dişleri, kalıcı dişlerin çapraşık sürmesine ve enfeksiyonun alttaki diş tomurcuğunu etkilemesine yol açabilir.
Koruyucu uygulamalar
- Flor vernik: Mineyi güçlendiren ve çürük riskini azaltan florür, dişlere fırça ile sürülür. Çürük riskine göre genellikle 3-6 ayda bir tekrarlanır.
- Fissür örtücü: Arka dişlerin çiğneme yüzeyindeki derin oluklar, akışkan bir koruyucu ile kapatılarak besin ve bakteri birikimi önlenir. Özellikle 6 yaş civarında süren ilk büyük azı dişleri ve 12 yaş civarında süren ikinci azı dişleri için önerilir.
- Düzenli kontroller: 6 ayda bir yapılan kontrollerle çürükler başlangıç aşamasında yakalanır.
Tedaviler
- Süt dişi dolguları: Çürük temizlenerek diş renginde dolgu maddeleriyle onarılır.
- Süt dişi kanal tedavileri: Sinire ulaşan çürüklerde dişin çekilmeden korunması için uygulanır (amputasyon / pulpektomi).
- Yer tutucular: Süt dişi erken kaybedildiğinde, kalıcı diş sürene kadar boşluğun korunmasını sağlayan apareylerdir.
- Erken ortodontik değerlendirme: 7 yaş civarında çene gelişimi ve diş dizilimi değerlendirilir; gerekirse ortodonti ile erken yönlendirme yapılır.
- Diş yaralanmaları: Düşme ve darbelere bağlı kırık veya yerinden çıkan dişlerde acil müdahale. Yerinden çıkan kalıcı bir dişi kökünden tutmadan süt veya serum fizyolojik içinde saklayıp hemen kliniğe başvurun.
Evde ağız bakımı
- İlk diş sürdüğü andan itibaren dişler günde iki kez fırçalanmalıdır.
- 3 yaşın altında pirinç tanesi, 3-6 yaş arasında bezelye tanesi kadar florürlü diş macunu kullanılır.
- Çocuk kendi başına iyi fırçalayabilene kadar (genellikle 7-8 yaş) fırçalamaya ebeveyn yardım etmeli ve kontrol etmelidir.
- Gece biberonla şekerli içecek veya süt verilmesi “biberon çürüğü” riskini artırır.
- Şekerli ve yapışkan atıştırmalıkların sıklığını azaltmak, miktarını azaltmaktan daha etkilidir.
Sık sorulan sorular
Çocuğum diş hekiminden korkuyorsa ne yapmalıyım?
Ziyaret öncesinde “acımayacak”, “iğne yok” gibi korku çağrıştıran ifadeler yerine olumlu ve sakin bir dil kullanın. Kliniğimizde ilk randevuyu bir tanışma olarak planlıyor, aletleri göstererek ve anlatarak ilerliyoruz.
Süt dişindeki çürük tedavi edilmeli mi?
Evet. Tedavi edilmeyen çürük ağrıya, apseye ve alttan gelen kalıcı dişin zarar görmesine yol açabilir.
